| Mur berliński (niem. Berliner Mauer) – istniejący w okresie od sierpnia 1961 do listopada 1989 system umocnień długości 155 km (betonowy mur, okopy, zapory drutowe, miny) oddzielający Berlin Wschodni, stolicę N R D i miejscowości zachodniej Brandenburgii od Berlina Zachodniego. 13 sierpnia 1961 władze NRD zamknęły przejścia do Berlina Zachodniego. Najpierw wykonano zapory drutowe, a następnie wzniesiono początkowo półmetrowy mur z cegieł, wkrótce zaś znacznie wyższy mur z betonowych segmentów. Wstrzymano komunikację między obydwoma sektorami miasta, 50 tys. mieszkańców NRD zatrudnionych w Berlinie Zachodnim musiało pozostać w bloku. W licznych próbach przekraczania muru bez zezwolenia władz NRD zginęło 128 osób[2]. Pierwszą ofiarą była Ida Siekmann, która zginęła 22 sierpnia 1961 skacząc z 3 piętra. Pierwszy raz otwarto ogień do uciekinierów 24 sierpnia, a 4 października w wyniku ostrzału na tej samej Bernauer Straße zginął Bernd Lünser. Pierwszym zabitym już po postawieniu muru był Peter Fechter, który zmarł 17 sierpnia 1962 po wielogodzinnych cierpieniach u stóp muru w wyniku ciężkich ran postrzałowych Ostatnim zastrzelonym był Chris Gueffroy, który zginął 5 lutego 1989 przed północą , dwa tygodnie przed cofnięciem przez NRD rozkazu otwierania ognia do uciekinierów. Ostatnia ofiara muru, Winfried Freudenberg, zginął miesiąc później (8 marca 1989) w wyniku katastrofy balonu własnej roboty, którym przeleciał ponad murem. Spadł wraz z nim w dzielnicy Zehlendorf, już po zachodnioberlińskiej stronie. Ponadto przy murze zginęło 6 żołnierzy służby granicznej NRD (głównie omyłkowo postrzelonych przez własnych towarzyszy, lecz również z rąk uciekinierów) Całkowita zweryfikowana liczba ofiar muru wynosi zatem łącznie 136 osób. Dopiero od 9 listopada 1989 rozpoczęto demontaż muru berlińskiego. Kawałki betonu, będące pozostałością po jego zburzeniu przez wiele następnych lat stały się obiektami pamiątkarskimi, a tereny w centrum miasta pozostałe po rozbiórce szerokiego na kilkadziesiąt metrów systemu umocnień z nim związanych stały się poszukiwanymi parcelami budowlanymi .Nadal widoczne pozostałości muru znajdują się w ponad trzydziestu miejscach Wzdłuż trasy byłego muru wytyczono pieszy szlak dla turystów.
Większe i mniejsze fragmenty muru przekazano również do wielu miejsc na całym świecie, gdzie pełnią rolę pomników.
|
|